وقتی که سن ما به 18 سالگی میرسد مسیر جدیدی در زندگی ما باز میشود. بعد از این سن بعضی افراد دانشگاه قبول میشوند و در این مسیر قرار میگیرند، بعضیها مسیر دیگری را انتخاب میکنند اما یک مسیری وجود دارد که همیشه جلوی راه پسرها قرار میگیرد و هرچقدر هم که مانع بر سر این راه بگذارند مثل دانشگاه رفتن و… در آخر باید وارد این راه بشوند. عدهای سرباز فراری میشوند که عواقبی ناخوشایند به دنبال دارد.
برای دریافت مشاوره حقوقی از وکیل پایه یک دادگستری می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
برای خیلی از افراد ممکن است سربازی وحشتآورترین قسمت زندگیشان باشد. تصوری که تقریبا همه ما از سربازی داریم این است که سربازی یک محیط سخت، با نظم و انضباط خشک ، خشن، اختیار نداشتن از خود و … است. همین مقدار کافی است تا اشخاص از رفتن به سربازی سر باز زنند و آن را هدر دادن عمر خود بدانند البته که بعضی افراد آن را یک وظیفه میدانند اما عدهای نمیتوانند سربازی رفتن را تحمل کنند. عوامل بسیاری موجب فرار مردان از سربازی میشود.
برای اطلاع از نحوه دریافت تخفیف مجازات در دادگاه نظامی کلیک کنید.
در ماده 60 قانون نیروهای مسلح عواقب فرار کردن از سربازی را ذکر کرده است با وجود اینکه میدانیم خدمت سربازی به علت شرایط سختی که در پادگانها وجود دارد بسیار طاقت فرسا است اما فرار کردن راه حل خوبی برای این مسئله نیست چون سختی کار را دو چندان میکند و سرباز به جای گذراندن 2 سال خدمت مجبور خواهد شد 3 سال به عنوان اضافه خدمت به سربازی برود و حتی ممکن است به حبس محکوم شود، مجازاتی که قانون برای افراد فراری در نظر گرفته است به این شرح است:
اگر سرباز برای بار اول از سربازی فرار کند به ازای هر 60 روز 3 ماه غیبت میخورد و اگر این غیبت طولانی باشد ممکن است 1 سال هم اضافه خدمت بخورد. و همینطور مجازات شدیدتر حبس نیز در نظر گرفته شده است و سربازان فراری ممکن است به 2 تا 6 ماه حبس محکوم شوند. در صورتی که سرباز از کاری که کرده پشیمان شده باشد میتوانند مجازات او را به جزای نقدی تغییر دهند.
در صورتی که شما کارمند اداره دولتی هستید و سرباز همان جا شده باشید مثل سپاه و اقدام به فرار از سربازی کنید اگر شخصا خودتان را معرفی کنید به مدت 3 تا 6 ماه از ترفیع یافتن محروم میشوید و یا به 2 تا 6 ماه حبس ممکن است محکوم شوید ولی اگر دستگیر شوید به حبس از 6 ماه تا 2 سال محکوم و یا 6 ماه تا 2 سال از ترفیع محروم میشوید. البته این در صورتی است که غیبت شما از 6 ماه نگذشته باشد وگرنه از کار خود اخراج خواهید شد.
قانون برای فرار از سربازی برای دومین بار قوانین سختتری در نظر گرفته است و سربازانی که برای بار دوم فرار میکنند به حبس از 2 ماه تا 6 ماه محکوم میشوند.
توصیه میکنیم مقاله معافیت از سربازی را مطالعه نمایید.
برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص سرباز فراری، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون سرباز فراری پاسخ دهند .
رای قابل تجدید نظر شامل چه شرایطی است؟ همانطور که میدانید قاضی دادگاه وظیفه دارد تمامی پروندهها را بررسی کند و در خصوص آنها حکمی را صادر کند. قاضی با تکیه بر علم و دانایی خود احکام را صادر میکند و تمام تلاش خود را میکند تا مناسبترین و صحیحترینحکم موجود را در خصوص پرونده مورد نظر صادر کند. اما گاهی ممکن است صدور برخی احکام برای خوانده یا خواهان ضرر و زیانی را به همراه داشته باشد و باعث از بین رفتن حقوق آنها بشود که در این صورت میتوانند از قاضی بخواهند که در حکم خود تجدید نظر کند. در ادامه این مطلب قصد داریم در خصوص تجدید نظر و آرای قابل تجدید نظر توضیحات مفصلی را خدمتتان ارائه دهیم، با ما همراه باشید.
برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
مقامات قضایی تمام تلاش خود را میکنند که با استفاده از علم خود صحیحترین رای را در خصوص پروندههای مختلف صادر کنند. اما گاهی ممکن است یکی از طرفین دعوا نسبت به حکم اعتراض داشته باشد که میتواند با ارائه دادخواست تجدید نظراز قاضی دادگاه بخواهد در رای خود تجدید نظر کند. ارائه درخواست تجدید نظر خواهی تنها در خصوص احکامی ممکن است که به صورت غیابی صادر نشده باشند.
در واقع درخواست تجدید نظر خواهی یک روش اعتراض به احکام صادر شده از طرف دادگاه به شمار میرود. هرگاه خوانده یا خواهان این دادخواست را برای دادگاه بفرستند قاضی دادخواست را بررسی کرده و در صورتی که دلایل فرد دادخواست دهنده موجه باشد و شرایط تجدید نظر نیز وجود داشته باشد در حکم خود تجدید نظر خواهد کرد.
راه های تجدید نظر خواهی از حکم چیست؟
آرای صادره از طرف دادگاههای در واقع به احکامی گفته میشود که توسط قاضی صادر شدهاند. برخی افراد تصور میکنند که میتوان نسبت به تمامی احکام صادره از طرف قاضی درخواست تجدید نظر نمود که در این باره باید بگوییم که این تصور صحیح نبوده و تنها برخی از آرای صادره از طرف دادگاههای قابل تجدید نظر میباشند. آرای قابل تجدید نظر به شرح زیر هستند:
قرارها نیز از جمله آرای صادره از طرف دادگاهها به شمار میروند.
برخی از قرارها نیز قابل تجدید نظر هستند. قرارهای قابل تجدید نظر به شرح زیر میباشند:
برای دریافت مشاوره حقوقی از وکیل پایه یک دادگستری می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید یا می توانید مقالات مجله حقوقی وکیل دات کام را مطالعه نمایید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص رای قابل تجدید نظر، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آمادهاند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون رای قابل تجدید نظر پاسخ دهند.
تجدید نظر خواهی چیست ؟
تجدید نظر خواهی یکی از روشهای اعتراض به آرای دادگاه میباشد.
آیا میتوان برای آرای غیابی نیز درخواست تجدید نظر نمود ؟
خیر تجدید نظر خواهی تنها در خصوص آرایی که غیابی صادر نشده باشند موثر است.
منبع: رای قابل تجدید نظر
افترا یعنی چه؟ آبروی انسان بسیار ارزشمند است تا حدی که در دین اسلام ارزش آن بالاتر و فراتر از کعبه میباشد. اینکه شخصی بخواهد با سخنان و اعمال خود آبروی کسی را ببرد و یا اینکه جرمی را به او نسبت دهد در حالی که هیچ گناهی ندارد نه تنها از نظر اسلام گناهی بزرگ است بلکه در قانون مجازات اسلامی در مورد آن جرم انگاری شده است. این جرم افترا نامیده میشود و در این مطلب به بررسی افترا و شرایط تحقق آن میپردازیم.
برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
از نظر لغوی افترا به معنای منتسب نمودن دروغ و کذب به یک فرد است. همچنین در تمام کتب لغت افترا را به معنای تهمت زدن و به دروغ نسبت خیانت یا گناه به کسی دادن است.
در میان عموم مردم افترا با تهمت هم معنی است و زمانی کاربرد دارد که یک شخص به شخص دیگری عمل زشت، جرم یا هر کار ناپسندی را نسبت داده باشد در حالی شخص اصلا چنین کاری را نکرده و بیگناه است.
در قانون مجازات اسلامی در ماده 697 و 699 تعزیرات به تعریف جرم افترا پرداخته است. در ادامه به تعریف افترا و انواع آن در قانون میپردازیم.
برای اطلاع از پیامدهای نشر اکاذیب کلیک کنید.
اگر چه عوام بیشتر بر این باور هستند که افترا با کلام تحقق پیدا میکند ولی در قانون برای جرم افترا دو نوع مطرح شده است 1/ افترای قولی 2/ افترای فعلی.
یکی از مواردی که در قانون به عنوان مصداق افترا در نظر گرفته شده است افترای قولی میباشد. بر اساس ماده 697 قانون تعزیرات هر فردی که به واسطه اوراق چاپی یا خطی مانند اعلامیه و یا با نوشتن در روزنامهها و مجلات یا با سخنرانی کردن در یک مجلس عمومی، کاری خلاف قانون را صریحا به یک شخص نسبت دهد و یا اینکه این موضوع را منتشر کند در صورتی که نتواند صحت گفتههای خود را ثابت کند به جرم افترا محکوم میگردد.
به طور مثال شخصی در سخرانی به یک شخص دیگه تهمت اختلاس و دزدی بزند یا اینکه اطلاعیهای را منتشر کند و در آن بنویسد آقای الف دزدی کرده است. این کار افترای قولی است.
همان طور که از خود این کلمه معلوم است افترای فعلی مربوط به زمانی است که شخص با فعل و عمل خود به دیگری جرمی را نسبت دهد. بر اساس ماده 699 قانون تعزیرات هرکس آلات و ادوات جرم یا وسایلی را که داشتن آنها جرم است در منزل یا محل اقامت شخص قرار دهد افترای فعلی رخ داده است. به طور مثال شخص الف به خانه آقای ب برود و در منزل شخصی او تفنگ یا چاقویی که آلت قتل است را قرار دهد و آقای ب هم اصلا متوجه این موضوع نشود.
البته ممکن است این کار به شکل قرار دادن و مخفی کردن صورت بگیرد یا به شکلی این کار را انجام دهد که باعث انتساب آن شیء به آقای ب بشود. به طور مثال چاقو را در کمدی قرار دهد که قبلا آقای ب استفاده میکرده است. به نظر میرسد آنچه که مهم است این میباشد که عمل به نحوی نشان دهنده تعلق آن آلات و ادوات به فرد باشد.
شخص باید شی را در محلی قرار دهد که منتسب و مربوط به شخص باشد مانند محل کار او یا منزل او و حتی در جیب فرد.
بر اساس 697 قانون تعزیرات برای اینکه جرم افترای قولی صورت بگیرد باید شرایط زیر وجود داشته باشد:
در متن ماده به این نکته اشاره شده است که شخص به شکل صریح امری را به دیگری نسبت دهد نه با کنایه یا به طور غیر مستقیم. مثلا به طور مستقیم بگوید آقای ب شناسنامه جعل کرده است.
بر اساس ماده جرم افترا زمانی تحقق مییابد که شخص حرفی را که زده است منتشر کند. این منتشر کردن میتواند از طریق روزنامه و جرائد و یا حتی سخنرانی در یک جمع عمومی باشد به طوری که افراد زیادی و عموم متوجه شوند که آقای الف جعل کرده است.
زمانی میتوان گفت فرد به دیگری افترا زده است که امری را که نسبت میدهد جرم باشد. به طور مثال جعل کردن از نظر قانونی جرم است. اما اگر کاری را که نسبت میدهد جرم نباشد و فقط کار ناپسند یا خلاف اخلاق باشد تا زمانی که این کار خلاف قانون و جرم نباشد، افترا نیز صورت نگرفته است. مانند این که شخصی بگوید آقای الف با پدر و مادر خود بد رفتاری میکند.
قطعا یکی از مهمترین و اصلیترین شرایط افترای قولی عدم امکان اثبات گفتهها میباشد. این که شخص نتواند جرمی را که به فرد نسبت داده اثبات نماید. مثلا نتواند صحت گفتههای خود را در مورد اینکه آقای الف جعل کرده است ثابت کند. اما اگر با مدرک و مستدل اثبات نماید که واقعا آقای الف جعل کرده است دیگر جرم افترا رخ نداده است.
در ماده 699 قانون تعزیرات شرایط افترای قولی آمده است. از جمله:
برای تحقق جرم افترا فعلی شخص باید از روی عمد و با علم و قصد قبلی این کار را انجام دهد. این که شخص اصلا قصد نداشته باشد و یا اینکه حتی نداند انجام این کار باعث مجرم شدن طرف دیگر میشود به دلیل نبودن عنصر روانی سبب میشود تا افترای فعلی انجام نگیرد. در ماده به طور صریح گفته شده که شخص باید قصد متهم کردن دیگری را داشته باشد پس اگر قصد شوخی باشد این عمل افترای فعلی نیست.
شیء و ابزاری باید باشد که داشتن آن باعث اتهام به فرد باشد. به طور مثال گذاشتن یک وسیله معمولی مانند کتاب باعث اتهام نیست. اما گذاشتن سلاح گرم مانند تفنگ باعث اتهام است. زیرا از نظر قانون داشتن سلاح گرم بدون مجوز قانونی جرم است.
البته داشتن برخی از اشیا به تنهایی جرم نیست ولی در شرایط خاص داشتن آنها باعث وارد شدن اتهام به فرد میشود. به طور مثال چاقو وسیلهای است که در تمام منازل یافت میشود اما اگر با یک چاقو شخصی را بکشند سپس آن را در جیب آقای ج قرار دهند به دلیل اینکه آلت قتاله است باعث متهم شدن آقای ج میشود.
شیء یا ادوات باید بدون اینکه شخص متوجه شود و بدون اطلاع فرد جایگذاری شود. اینکه فرد ببیند دیگری در میز او اسلحه میگذارد یا اینکه مواد را در جیب او جاسازی میکند ولی به هر دلیل اقدامی نکند باعث تحقق جرم افترا نمیشود. یا اینکه اگر شخص الف یک انگشتر طلای دزدی را به آقای ب بسپرد و به او بدهد به دلیل اینکه شخص مقابل به طور کامل اطلاع دارد افترا رخ نداده است.
برای دریافت مشاوره حقوقی از وکیل پایه یک دادگستری می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید یا می توانید مقالات مجله حقوقی وکیل دات کام را مطالعه نمایید.
برای دریافت پاسخ سوالات خود و مشاوره حقوقی در مورد جرم افترا و شرایط تحقق آن میتوانید از خدمات مشاوره حقوقی تهران وکیل دات کام بهره ببرید. همچنین با عضو شدن در کانال تلگرامی وکیل دات از آخرین اخبار حقوقی مطلع شوید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص افترا، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آمادهاند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون افترا پاسخ دهند.
افترا چیست ؟
به معنای انتساب جرم یا عملی خلاف قانون به دیگری است که در مطلب به تفصیل توضیح داده شده است.
انواع افترا چیست ؟
افترا دو نوع قولی و فعلی است که در مطلب به تفصیل توضیح داده شده است.
افترای قولی چگونه اتفاق میافتد ؟
افترای قولی از طریق کلام و صحبت صورت میگیرد که در مطلب به تفصیل توضیح داده شده است.
چه کارهایی افترای فعلی است ؟
قرار دادن شیء یا ادواتی که باعث متهم شدن شخص دیگری میشود از مصداقهای افترای فعلی است که در مطلب به تفصیل توضیح داده شده است.
منبع: افترا
جعل امضا به عنوان یکی از رایجترین جرمها در زمینه جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی به شمار میرود و حساسیت بالایی را برمیانگیزد چرا که این جرم می تواند زمینهساز جرایم بزرگ دیگری همچون کلاهبرداری و پولشویی شود. اصولا فلسفه جرم انگاری جعل این است که افراد جامعه بتوانند به اصالت اسناد اطمینان کنند و روابط اجتماعی اقتصادی پویا گردد.
برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
جعل به معنای قلب و دگرگون کردن است. قانون مجازات اسلامی معنای لغوی جعل را بسط داده است و بدون ارائه تعریف مشخص به نام بردن مصادیق جعل بسنده میکند شامل: ساختن نوشته، سند یا ساختن مهر یا امضا اشخاص رسمی یا غیررسمی، خراشیدن یا تراشیدن یا قلمبردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تأخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشتهای به نوشته دیگر یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آنها.
امضا، نشانه یا علامتی است که نوشته یا سندی را به فرد منتسب میکند و شخص آن را در زیر نوشته یا اسنادی که مورد قبول اوست میگذارد. جعل امضا یک فرد به معنای منتسب کردن نوشته به شخصی غیر از جاعل است. جعل امضا یک جرم است و فرد جاعل را مورد پیگرد قرار خواهد داد.
تشخیص جعل امضا در دادگاه و توسط کارشناس به عمل میآید. کارشناس با دیدن نمونه امضا طرف، نحوه فشار دست و… نظر خود را در خصوص جعل امضا بیان خواهد کرد.
جرم جعل به اعتبار مقام شخصی که امضا او جعل میشود مجازات متفاوتی را در پی خواهد داشت. بدیهی است که امضا فرد رئیسجمهور نسبت به اشخاص عادی جامعه از ارزش و اعتبار یکسانی برخوردار نیست. بر این اساس جعل حکم، امضا، مُهر، فرمان یا دستخط مقامرهبری یا رؤسای سه قوه به اعتبار یا از حیث مقام رسمی آنان سه تا پانزده سال حبس را به دنبال خواهد داشت.
همچنین جعل حکم، امضا، مهر فرمان یا دستخط معاونان یا معاون اول رئیسجمهور یا وزراء یا اعضای شوراینگهبان یا نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا مجلس خبرگان یا قضات یا رؤسا و کارکنان و مسؤولین دولتی به اعتبار یا از حیث مقام رسمی آنان یک الی ده سال حبس را در پی دارد.
دستهبندی مجازات جاعل جایی اهمیت دارد که مرتکب جعل از مأموران دولتی باشد چراکه از این دست افراد انتظار میرود که امین مردم باشند و دولت و مردم با اعتماد به چنین افرادی امورات خود را تنظیم نمایند. از طرفی اعتبار اسناد رسمی با اسناد عادی یکسان نیست. قانون نیز این امر مهم را در نظر داشته و حتی در اثبات دعاوی در دادگاهها نیز برتری اسناد رسمی بر اسناد عادی چشمگیر است.
پس در نهایت میتوان چنین نتیجه گرفت که جعل مأموران دولتی در اسناد رسمی و در درجه بعد جعل در اسناد رسمی با مجازات شدیدتری مواجه خواهد بود. چنانچه در قانون میخوانیم: هر یک از کارمندان و مسؤولان دولتی در اجرا وظیفه خود در احکام و تقریرات و نوشتهها و اسناد و سجلات و دفاتر و غیر آنها، از نوشتهها و اوراق رسمی، تزویر نماید، اعم از اینکه امضا یا مهری را بسازد یا مهر یا خطوط را تحریف کند به مجازات حبس از یک تا سه سال یا به پرداخت جزای نقدی از شش تا سی میلیون ریال محکوم میشود.
همچنین اشخاصی که کارمند یا مسؤول دولتی نیستند هرگاه مرتکب یکی از جرائم فوقالذکر شوند(یعنی اشخاص عادی مرتکب یکی از انواع جعل در اسناد رسمی اعم از جعل در امضا شوند) علاوه بر جبران خسارات وارده، به حبس از شش ماه تا سه سال یا سه تا هجده میلیون ریال جزای نقدی محکوم میشوند.
برای آشنایی با تعریف مسئولیت مدنی و شرایط تحقق آن کلیک فرمایید.
بنابرآنچه پیشتر گفته شد اسناد عادی در جایگاه پایینتری به لحاظ اعتبار میان افراد جامعه و ارزش اثباتی در دادگاهها قرار دارند اما از آنجا که بیانگر نوعی تعهد میان اشخاص هستند و به محض تنظیم منشاء حقوق و تکالیفی میشوند این دسته اسناد نیز دارای ارزش فراوان هستند.
سند عادی به صرف دارا بودن امضا افراد دارای بار حقوقی میشود بنابراین هرگونه تحریف در این امضا جعل محسوب میشود. طبق قانون جعل و تزویر در نوشتهها و اسناد غیررسمی و استفاده آنها موجب حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از سه تا دوازده میلیون ریال است. بنابراین در جعل اسناد عادی فرقی ندارد که جاعل از افراد عادی جامعه باشد یا از کارکنان دولتی.
آنچه در این بحث حائز اهمیت به نظر میرسد تمایز قائلشدن میان جعل و استفاده از سند مجعول است. قانون گذار بر حسب اهمیت و حساسیت موضوع در برخی موارد، صرف جعل یک سند را جرم انگاری نموده است ولو جاعل هرگز از جعل خود سودی نبرد و آنرا به جایی ارائه نکند. جعل امضا رهبر یا رؤسا سه قوه، اسناد رسمی از این دست موارد به شمار می آیند.
فرض کنید نیروی انتظامی با تفتیش خانه فردی یک فقره جعل امضا رئیسجمهور در خانه او بیابد. چنین فردی مجرم است. اما چنانچه فرد مرتکب جعل در اسناد عادی شود باید از آن استفاده نماید تا قابل مجازات باشد برای مثال آن را به فردی دهد تا از او مبلغی دریافت کند.
نکته مهم دیگر این است که صرف استفاده از سند مجعول با علم به جعلی بودن آن جرم است ولو استفادهکننده از سند مجعول، خود شخص جاعل نباشد و فرد دیگری باشد.
همچنین مجازات مجرم مانع از مطالبه ضرر و زیان وارده به واسطه جعل نخواهد بود. اگر به شخص یا نهادی به علت جعل ضرری وارد شود آن ضرر در دادگاه حقوقی و کیفری قابلجبران خواهد بود.
برای آشنایی با ارکان جبران خسارت مقاله مربوطه را مطالعه فرمایید.
برای دریافت مشاوره حقوقی می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص جعل امضاء، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون جعل امضاءپاسخ دهند .
عوامل رافع مسئولیت کیفری را میتوان به عنوان دفاعیات شخصی در نظر گرفت که مرتکب فعل مجرمانه شده است این شخص در صورتی که بتواند با استناد به این عوامل اثبات کند که در زمان ارتکاب جرم توانایی تشخیص غیر قانونی بودن عملش را نداشته است با وجود اینکه وصف مجرمانه رفتار او همچنان باقی میماند، مجازات نمیشود چراکه عنصر روانی یا به عبارتی قدرت تشخیص در زمان ارتکاب جرم وجود نداشته است.
برای دریافت مشاوره حقوقی در زمینه های کیفری می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
وقتی از عوامل رافع مسئولیت صحبت میکنیم منظورمان عواملی است که از طریق اثبات آنها دیگر مجازاتی برای شخص مجرم در نظر گرفته نمیشود و در این صورت او در خصوص فعل مجرمانهای که انجام داده است مسئولیت کیفری نخواهد داشت.
عوامل رافع مسئولیت به دو گروه تقسیم میشوند. یکی از آنها علل تام رافع مسئولیت است که شامل صغر، جنون و اجبار میشود و دیگری علل نسبی رافع مسئولیت میباشد که عبارت است از بیهوشی، مستی و اجبار که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
همان طور که در ماده 147 قانون مجازات اسلامی بیان شده است سن بلوغ دختران 9 سال تمام قمری میباشد در حالی که در خصوص پسران این سن 15 سال تمام قمری در نظر گرفته شده است. مطابق این ماده اشخاصی که در گروه سنی پایینتر قرار میگیرند، صغیر محسوب میشوند. در واقع ما دو نوع صغیر داریم، صغیر ممیز و صغیر غیر ممیز، تفاوت این دو از لحاظ قدرت تشخیص است. به عبارت دیگر افراد صغیر نمیتوانند تشخیص بدهند که فعل ارتکابی از سوی آنها جرم است و تبعاتی دارد، بنابراین شرایط سنی شخص مرتکب میتواند از عوامل رافع مسئولیت کیفری باشد که با استناد به آن شخص مجرم معاف از کیفر میگردد. در ادامه این دو گروه را مورد بررسی قرار میدهیم.
صغیر غیر ممیز شخصی است که نمیتواند خوب را از بد تشخیص دهد و به اصطلاح فاقد قدرت تشخیص است در واقع او متوجه ماهیت و تبعات فعل مجرمانه نمیباشد و با استناد به فقه باید بگوییم که منظور از صغیر غیر ممیز کودکان زیر هفت سال میباشد.
منظور از صغیر ممیز گروه سنی بالای هفت سال است. به عبارت دیگر از اشخاصی صحبت میکنیم که زیر سن بلوغ قرار میگیرند، توجه کنید که آنها تا حدودی متوجه ماهیت و تبعات فعل مجرمانهای که انجام میدهند هستند به همین دلیل قانون گذار شرایط ویژهای را برای بررسی جرایم آنها در نظر میگیرد.
جنون در واقع حالتی است که به موجب آن در قوای ادراک شخص اختلال به وجود میآید، شخصی که دچار جنون است مجنون نامیده میشود و از منظر حقوقی مجنون شخصی است که دچار فساد عقل است هم چنین مجانین در گروه محجورین قرار میگیرند و محجورین اشخاصی هستند که به حکم قانون نمیتوانند به شکل مستقل امور خود را اداره کنند؛ جنون شخص از عواملی است که عنصر روانی یا به عبارت دیگر قدرت تشخیص را از بین میبرد و شخص توانایی تشخیص اینکه عمل ارتکابی از سوی او جرم است را از دست میدهد به همین دلیل جنون از عوامل رافع مسئولیت کیفری به شمار میرود.
با استناد به ماده 140 قانون مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری زمانی برای شخص ایجاد میشود که او در حین ارتکاب جرم بالغ، عاقل و صاحب اختیار باشد، همچنین به صراحت در ماده 149 قانون مجازات اسلامی اشاره شده است که اگر مرتکب در زمانی که جرم را انجام میدهد دچار اختلال روانی باشد به شکلی که از خودش اراده نداشته باشد یا به عبارت دیگر فاقد قوه تمیز باشد مجنون محسوب میشود و در این صورت است که او مسئولیت کیفری ندارد.
جنون دائمی به حالتی اطلاق می شود که در آن شخص مجنون پیوسته با این اختلال درگیر است و در واقع حالتی که او به آن دچار شده است قابلیت انقطاع ندارد و به طور مستمر در جریان است؛ بنابراین باید سلامت عقلی مرتکب جرم بررسی شود تا در صورت امکان مسئولیت کیفری از او رفع گردد.
جنون موقت و ادواری حالتی است که در آن شخص مجنون مدتی را در حال افاقه و مدت دیگر را درحالت جنون سپری میکند، در واقع این نوع از جنون، مستمر و دائمی نیست دقیقاً برخلاف جنون دائمی که در آن شخص پیوسته در حالت جنون قرار داشت.
توصیه می کنیم تاثیر جنون قاتل در مجازات کیفری را بخوانید.
از دیگر مواردی که با استناد به آن میتوان مسئولیت کیفری را برطرف کرد اشتباه میباشد که خود انواعی دارد و ما در ادامه به بررسی آن میپردازیم.
جهل به حکم در دو شکل مورد بررسی قرار میگیرد در مواردی ممکن است شخصی که مرتکب جرم شده ادعا کند که نسبت به نوع مجازات جاهل بوده است در این صورت مسئولیت کیفری از شخص رفع نمیشود؛ اما در مواردی این امکان وجود دارد که شخص مجرم ادعا کند که نسبت به جرم بودن فعلی که مرتکب آن شده است جاهل بوده است در صورت تحقق چنین موقعیتی باید میان جرائم حدود و غیر از آن تفاوت قائل شد. به این شکل که اگر در جرائم حدود شخص به جرم بودن عمل ارتکابی آگاه نباشد، جهل او از عوامل رافع مسئولیت کیفری در نظر گرفته میشود.
ولی در سایر جرائم به غیر از جرائم حدی جهل شخص مسئولیت کیفری را رفع نمیکند مگر اینکه کسب علم در این خصوص عادتاً برای او ممکن نباشد و یا این که جهل مجرم در شرع به عنوان یک عذر قابل پذیرش باشد.
توجه کنید که اشتباه موضوعی در خصوص نفس عمل مجرمانه است و به این شکل عمل میکند که قصد را در جرائم عمدی از بین میبرد و زمانی که قصد از بین برود فعل مجرمانه تحقق پیدا نمیکند بنابراین اشتباه موضوعی از مواردی است که به موجب آن مسئولیت کیفری رفع میشود.
توصیه می کنیم مقاله اشتباه حقوقی را مطالعه نمایید.
موقعیتی را تصور کنید که در آن یک شخص تحت فشار بیرونی یا درونی فعل مجرمانهای را انجام میدهد در صورتی که فشارهای بیرونی و درونی وارد شده به شخص عادتاً قابل تحمل نباشد و همچنین خطری که شخص را تهدید میکند یک خطر قریب الوقوع باشد به نحوی که راهی جز ارتکاب فعل مجرمانه برای شخص باقی نماند و همچنین در صورتی که فعل مجرمانه حاصل خطای قبلی شخص نباشد در این صورت است که اجبار موجب میشود تا مسئولیت کیفری رفع گردد.
اما اجبار و اکراه در همه موارد رافع نیست. برای مثال در قتل ادعای اکراه و اجبار پذیرفته نیست.
توصیه میکنیم مقاله دفاع مشروع را نیز در همین راستا مطالعه نمایید.
اگر شخصی به قصد ارتکاب جرم از مشروبات الکلی استفاده کند در این صورت نه تنها مسئولیت کیفری از او رفع نمیشود بلکه برای مصرف مشروبات الکلی و ارتکاب فعل مجرمانه مجازات میگردد. اگر شخص از مشروبات الکی استفاده کرده باشد ولی نه به قصد ارتکاب جرم، در این مورد مستی رافع مسئولیت کیفری است زیرا تحت شرایطی مشروبات الکلی شخص را فاقد اراده و قصد کرده است و همانطور که اشاره شد در صورتی که با فقدان عنصر روانی روبه رو باشیم مجرم دیگر مجازات نمیشود. برای آشنایی با تاثیر مستی در مسئولیت کیفری کلیک کنید.
اگر شخص در حالت خواب و بیهوشی مرتکب فعل مجرمانه شود باید این مورد را بررسی کرد که آیا شخص عالم به این موضوع بوده است که امکان دارد در این حالت مرتکب جرم شود یا خیر، در صورتی که عالم نباشد خواب و بی هوشی رافع مسئولیت کیفری میگردد ولی در صورت آگاه بودن به چنین امری مسئولیت کیفری از او رفع نمیشود.
عوامل ذکر شده عواملی هستند که مسئولیت کیفری اشخاص را رفع میکنند و این در حالی است که مسئولیت مدنی به قوت خودش باقی میماند و شخص مجرم باید جبران خسارت کند؛ اگر وکیل متهم یا خود متهم مدعی وجود عوامل رافع مسئولیت باشند بار اثبات این موضوع بر عهده آنها است چراکه قانون اصل را بر مسئولیت افراد میگذارد. توجه کنید که این موضوع با توجه به حساسیت و تأثیر بسیاری که بر وضعیت اشخاص دارد مستلزم دریافت مشاورههای حقوقی میباشد.
برای دریافت مشاوره حقوقی از وکیل پایه یک دادگستری در زمینه های کیفری می توانید با متخصصین و وکلای با تجربه وکیل دات کام با شماره 02166419012 تماس بگیرید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص عوامل رافع مسئولیت، به کانال تلگرام حقوقی وکیل دات کام مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی وکیل دات کام نیز آمادهاند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی وکیل دات کام به سوالات شما عزیزان پیرامون عوامل رافع مسئولیت پاسخ دهند .
سوالی دارید؟ با ما تماس بگیرید
تماس با برترین مشاوران در سراسر کشور از 8 صبح الی 12 شب حتی ایام تعطیل
شماره تماس :66419012-021
وکیل دات کام بهترین راه حل برای مشکلات حقوقی شما